Groningen kan borst natmaken voor grootschalige verzwaring stroomnet

In de afgelopen jaren is het net behoorlijk volgelopen. In Groningen geldt dat vooral voor het aanbod aan energie, door bijvoorbeeld zonne- en windparken, maar ook de vraag naar elektriciteit neemt de afgelopen tijd enorm toe. “Denk bijvoorbeeld aan de vele huishouden die van het gas afgaan en datacenters die in aanbouw zijn”, legt Annemiek Berends uit, hoofd planologie grote projecten bij TenneT. 

File op het stroomnetwerk

Door de grote vraag en het grote aanbod aan elektriciteit ontstaat er netcongestie, wat je kan vergelijken met een file op het stroomnetwerk. In Drenthe is dat al zo’n groot probleem dat bedrijven vanwege die transportschaarste voorlopig geen grote aansluiting op het net kunnen krijgen. Die komen op een wachtlijst te staan. In Groningen kunnen bedrijven die aansluiting nog wel krijgen voor afname, maar niet altijd meer voor teruglevering. Groningse bedrijven of initiatieven die willen terugleveren, met bijvoorbeeld zonnepanelen, komen op een wachtlijst te staan. 

De verwachting is dat de vraag en aanbod van energie alleen nog maar gaat toenemen, onder meer omdat de provincie Groningen in 2035 energieneutraal wil zijn. Netbeheerders TenneT en Enexis zijn hard aan de slag om aan die groeiende vraag te kunnen blijven voldoen. Deze zomer wordt de hoogspanningsverbinding tussen de Eemshaven en Vierverlaten bij Groningen in gebruik genomen: een onderdeel van de ‘elektriciteitssnelweg’ van Nederland. In de komende jaren komt daar ook nog een stuk ‘snelweg’ bij tussen Vierverlaten en Ens in de Noordoostpolder. Daarmee ontstaat er een ring in het Noorden van het land, wat zorgt voor een meer betrouwbare stroomlevering.

Verder worden verschillende hoogspanningsstations uitgebreid en komt er een nieuwe kabelverbinding tussen Meerstad en Vierverlaten. “In totaal komt er 962 kilometer aan nieuwe kabels te liggen”, licht Gert ter Avest toe, vestigingsmanager Groningen bij Enexis. “Dat is 80 procent van het middenspanningsnet.” Enorme projecten dus, waar ook de nodige investeringen in worden gedaan. Enexis investeert dit jaar een recordbedrag van 268 miljoen euro in het spanningsnet in Groningen.

Overlast en wachttijden

Voor inwoners en bedrijven brengen deze investeringen en werkzaamheden de nodige overlast met zich mee. Een op de drie straten moet de komende jaren open voor het uitbreiden en verzwaren van het laagspanningsnet. Bovendien moeten er duizenden trafohuisjes- en kasten in woonwijken geplaatst worden. 

Daarnaast zullen er wachttijden voor nieuwe aansluitingen ontstaan vanwege beperkte uitvoeringscapaciteit door een tekort aan technisch personeel. Voor ondernemers betekent dit in het slechtste geval dat een uitbreiding van de zaak of verduurzamingsplannen op de lange baan worden geschoven. 

Volgens Ter Avest is er naast de investeringen en het werk aan het stroomnetwerk ook een andere kijk op stroom nodig. “Het stroomnet kan niet eindeloos worden uitgebreid, dus het is noodzakelijk dat we ook anders leren omgaan met ons energieverbruik.” Hij noemt het aanzetten van de wasmachine als de zon schijnt in plaats  van ‘s avonds. 

Groningen Stroomt Door

Een andere kijk op stroom en stroomverbruik komt ook naar voren in de pilot Groningen Stroomt Door: een project waarbij de gemeente Groningen samen met netbeheerder Enexis, EnTranCe - Centre of Expertise Energy en het Groningse bedrijfsleven slimme oplossingen wil zoeken voor het overvolle stroomnetwerk. Uiteindelijk hopen de partijen concrete gebiedsgerichte, maar ook gemeentebrede oplossingen te vinden. 

Foto: TenneT