Medicijntester ICON: in Groningen zijn de faciliteiten optimaal

ICON is wereldwijd het op één na grootste bedrijf ter wereld dat in opdracht van grote farmaceuten medicijnonderzoek verricht. In Nederland werken er bij ICON zo’n 850 mensen waarvan verreweg de meeste, zo’n 600 in totaal, in de kliniek in Groningen.

Toplocatie naast het ziekenhuis

Zo’n zeven jaar geleden verhuisde ICON (eerder Pharma Bio Research en daarna PRA Health Sciences) van Zuidlaren naar de stad. Reden: ICON kreeg de mogelijkheid om pal naast het Martini Ziekenhuis een eigen kliniek te bouwen. “Een unieke kans”, zegt De Jongh, opgeleid als arts en na een carrière in de farmaceutische industrie directeur van Icon in Groningen. “Zo’n plek, zo vlakbij een ziekenhuis, is elders in het land ondenkbaar.”

Groot voordeel van de locatie is de directe verbinding tussen de kliniek en het Martini Ziekenhuis: een tientallen meters lange loopbrug. “In het geval van calamiteiten is het reanimatieteam in een mum van tijd ter plekke.” Nog een pre: er is voor ICON te allen tijde een IC-bed beschikbaar. Beide faciliteiten zijn maar heel zelden nodig, benadrukt De Jongh. “Hoe vaak? Een, hooguit twee keer per jaar. Dan doet zich bijvoorbeeld een allergische reactie voor, waarvoor specialistische hulp noodzakelijk is.”

Eerste onderzoek op mensen

In de kliniek – ‘een klein ziekenhuis op zich’- vindt alleen eerste fase-onderzoek plaats. Daarbij worden nieuwe medicijnen voor het eerst in gezonde mensen getest om te zien wat het doet in het menselijk lichaam. “Niet de werking van medicijnen wordt getest, maar de impact daarvan op het menselijk lichaam. Omdat de middelen niet eerder op mensen zijn getest, moet de veiligheid optimaal zijn. Daarom zijn we ook zo blij met een plek naast het Martini Ziekenhuis.”

In Groningen worden voor farmaceuten wereldwijd jaarlijks een kleine 60 studies uitgevoerd, op bij elkaar zo’n 2.300 personen. Het gaat om medicijnen tegen ziektes als kanker, alzheimer, AIDS, en tijdens de pandemie: een vaccin tegen corona. “Levensreddende, top of the bill-medicijnen”, omschrijft De Jongh. “Dat laat onze meerwaarde nog maar eens zien: zonder onderzoek geen nieuwe geneesmiddelen.”

Behalve aan de Van Swietenlaan heeft ICON ook nog dertien bedden – de Clinical Research Unit – in het UMCG. Volgens Jongh gaat het om een unieke samenwerking tussen het UMCG, Triade en ICON. “We maken gebruik van elkaars faciliteiten, kennis en expertise”, zegt hij. Anders dan in de kliniek vinden hier ook onderzoeken plaats bij patiënten. “Patiënten met uiteenlopende medische aandoeningen die moeten verblijven in het UMCG kunnen op vrijwillige basis bijdragen aan de voortgang van het geneesmiddelenonderzoek.”

Medicijnfabriek

Voor de komende jaren zet ICON fors in op groei. Groei van het aantal onderzoeken maar ook groei van de ‘in-house apotheek’. “Noem het een kleine medicijnfabriek. We kunnen zelf, in hele kleine hoeveelheden, medicijnen maken. Dat doen we nu vooral in opdracht van onze klanten, farmaceuten, maar we willen die faciliteit verder vercommercialiseren. Daar valt nog een hele wereld te winnen.”

Foto | Jan Buwalda