17 NOVEMBER 2014

Steeds meer projecten in Groningen van de grond dankzij maatschappelijk ondernemen

Tientallen projecten zijn de afgelopen jaren in Groningen door bevlogen Stadjers van de grond getild, initiatieven die van grote betekenis zijn voor een straat, een wijk of de stad. Steeds vaker steken Stadjers samen met anderen de handen uit de mouwen omdat ze geen zin hebben om op de overheid te wachten, of gewoon omdat ze het liever zelf doen. Een Wolkenfabriek op het oude Suiker Unieterrein, moestuinen in de binnenstad, een Stadswerkplaats, sociale ruimte voor een bejaardenflat, of een nieuw eiland voor scouts, zijn voorbeelden van met vereende krachten gerealiseerde projecten.

 ‘Maatschappelijk ondernemers’ zou je deze Stadjers kunnen noemen. Zij hebben niet alleen met elkaar gemeen dat ze zelf de handen uit de mouwen steken, creatief en initiatiefrijk zijn, maar ook dat ze graag samenwerken met anderen om hun doel te bereiken. Dat mensen weer ‘socialer’ worden en samen met anderen projecten van de grond tillen gebeurt niet alleen in Groningen, maar ook in veel andere steden, zoals Berlijn of Cambridge. Groningen begint wat dat betreft dus een beetje op Berlijn te lijken.

Veel van de recent in Groningen gerealiseerde initiatieven staan beschreven in een nieuw boek: ‘The Community’s Lover’s Guide to Groningen’. Dit boek bevat de verhalen van dertien initiatieven in Groningen, en is tot stand gekomen dankzij een bijdrage van Het Fonds Ondernemend Groningen.

‘Niet alleen in Groningen, maar overal in de wereld gaan mensen hun eigen gang, en los van de overheid dingen doen. Je zou dat maatschappelijk ondernemen kunnen noemen. Door de economische crisis is de rol van de overheid steeds verder terug gedrongen. Toch valt er zeer veel te doen in de samenleving. In plaats van stil te zitten wachten tot de crisis over zou gaan, hebben veel mensen besloten zelf zaken van de grond te trekken’, vertellen Mark Sekuur en Marleen van der Werff. Beiden waren betrokken bij de productie van ‘The Community Lover’s Guide to Groningen’, samen met vier andere schrijvers.

De opmerkelijke projecten die in het boekje worden beschreven variëren van EMG Faktors (stadspodium) en het oude RKZ, tot een Scoutingeiland voor Scoutinggroep De Jutters. En van De Wolkenfabriek op het oude Suiker Unie terrein tot Van Hulley, waar men overhemden omtovert tot boxershorts.

Het opmerkelijke Groningse boekje maakt deel uit van een internationale serie ‘Community Lover’s Guide to the Universe’, met beschrijvingen van steden in de hele wereld, met opmerkelijke, in groepsverband gerealiseerde projecten.

Volgens Mark Sekuur is de beweging van mensen die zelf nieuwe initiatieven oppakken niet alleen een reactie op de crisis, maar mogelijk zit er meer achter. ‘In de jaren negentig en tweeduizend ontwikkelde de overheid reusachtige VINEX wijken, exact volgens blauwdrukken. Maar ik miste daarin de menselijke maat. Ik geloof dat velen dat gevoel tegenwoordig lijken te delen’, zegt hij.

‘Opmerkelijk is dat veel mensen tegenwoordig ook heel graag in samenwerking met anderen initiatieven nemen. Het is misschien een beetje een reactie op het doorgeslagen individualisme. Alle deelnemers aan de projecten in het boekje die we hebben beschreven vinden sociale dingen belangrijk. Geen enkel initiatief is tot stand gekomen dankzij één persoon: het gaat telkens om een beweging met meerdere mensen’, vertelt Marleen van der Werff.

Rol van de overheid

De nieuwe beweging van maatschappelijk ondernemen doet denken aan de jaren zeventig, toen er in Groningen ook tal van projecten van start gingen, onder andere in het nog steeds florerende oude RKZ. ‘In elk geval gaat het om mensen die samenwerking heel erg waardevol vinden. Veel sociale verbanden zijn verloren gegaan en kwijt geraakt, en mensen vinden het weer waardevol om samen iets van de grond te tillen’, aldus Marleen.

Door de bezuinigingen neemt de rol van de overheid steeds verder af, en zal het particulier initiatief steeds belangrijker worden. ‘ ‘De overheid zal in de toekomst steeds meer zaken uit handen moeten geven. Haar rol zal steeds meer faciliterend zijn. En wij hopen met ons boekje behalve de maatschappelijk ondernemende mensen, ook de overheid te inspireren’.

Stadsplattegrond

De schrijvers hebben behalve een boekje ook een stadsplattegrond gemaakt. Daarin staat waar alle dertien in het boekje beschreven initiatieven te vinden zijn, met nog 28 andere projecten. Ook is er een website, ontwikkeld door architect Maartje ter Veen, Maak050.nl , met ook tientallen initiatieven uit Groningen. ‘Deze  Maak050.nl  is een positieve kaart van een dynamische stad, waarop lokale initiatieven van bewoners en ondernemers worden verzameld. Deze initiatieven, bedacht en uitgevoerd door en voor Groningers, maken Groningen tot een levende stad’, schrijft Maartje.

Nieuwe tijd

Wat willen de schrijvers bereiken met ‘The Community Lover’s Guide to Groningen’ ? ‘Wij zijn zelf zeer enthousiast over alle beschreven projecten die door mensen samen zijn gerealiseerd. Die mooie projecten willen we aan veel andere mensen laten zien, en we hopen dat de kring van mensen die maatschappelijk gaat ondernemen zo steeds groter wordt. Wat ook mooi zou zijn is dat het boekje er toe zou leiden dat meer initiatieven met elkaar worden verbonden. Velen weten van elkaar niet waar ze mee bezig zijn, maar ze lopen vaak wel tegen dezelfde drempels aan. En door uit te wisselen kun je leren van elkaar.’

‘Verder denken we dat het boekje ook interessant kan zijn voor de gemeente en de corporaties. Die zijn soms zelf bezig met een zoektocht wat je met braakliggende terreinen zou kunnen doen bijvoorbeeld. De in het boekje beschreven projecten kunnen voor de instanties misschien handvaten opleveren en inspireren voor de verdere ontwikkeling van terreinen in Groningen.’

‘The Community Lover’s Guide to Groningen’ zal officieel worden gepresenteerd tijdens het Let’s Gro Festival, op vrijdag 21 november.

 

 

Gerelateerd
Steeds meer projecten in Groningen van de grond dankzij maatschappelijk ondernemen
Steeds meer projecten in Groningen van de grond dankzij maatschappelijk ondernemen