19 JUNI 2026

Van stinkdoka tot AI: Jan Buwalda zit ruim veertig jaar in het vak

Door Marieke Bos  “Begin er niet aan. Je komt er nooit meer vanaf”, werd hij nog gewaarschuwd toen hij medio jaren ’80 met fotograferen begon. De waarschuwing bleek terecht. Inmiddels zit Jan Buwalda (66) ruim veertig jaar in het vak. “Al die uren in die stinkdoka? Ik moet er niet meer aan denken.” 

Angela Merkel, Jort Kelder, Max van der Berg en Ben Woldring. Het is maar een greep uit de prominenten die Buwalda afgelopen jaren voor zijn lens had. Nu hebben ze een plekje aan de ‘wall of fame’ in zijn kantoor aan de Melisseweg aan de oostkant van de stad. Eigenlijk komt hij ruimte tekort. “Hoeveel mensen ik afgelopen jaren heb gefotografeerd?” Er volgt een snelle rekensom. “Ik denk dat het er wel 25.000 zijn," zegt hij in de nieuwste Groninger Ondernemers Courant.


Zijn lijst met opdrachtgevers is minstens zo indrukwekkend. “Ik heb zo ongeveer alles gedaan”, blikt hij terug op afgelopen decennia. Veel bedrijfsfotografie en reportages van zakelijke events, maar ook veel foto’s voor de agrarische sector en de zorg, waaronder voor het Martini Ziekenhuis. Tot zijn vaste opdrachtgevers behoren onder andere Abiant, Podoblock, Site Online, Royal Bodewes, RTV Noord en de Groninger Ondernemers Courant. Hoeveel opdrachtgevers het er zijn? Buwalda werpt een blik op zijn vrouw Marjan, die de planning, telefoon en agenda bestiert.  Marjan weet het precies: “ruim 700.” 


Een van de opdrachten die hem het meest is bijgebleven, is de opening van de Nord Stream-pijpleiding in 2011 in Noord-Duitsland. Buwalda was mee als VIP-fotograaf en had van te voren de opdracht gekregen alle Europese en Russische leiders uit zijn hoofd te leren. Het event maakte grote indruk. “De leiders werden vervoerd in limo’s die werden aangevoerd met grote helikopters. De beveiliging was ongekend. Ik ben volledig gescreend en gecheckt. Zelfs mijn apparatuur ging door een röntgenscanner.” 


Zwaar werk en lange dagen

Ook indrukwekkend vond hij het om operaties, waaronder tot twee keer toe een keizersnede, vast te leggen. En ook verschillende leden van het koninklijk huis had hij meerdere keren voor de lens. “Bij elk bezoek van de koninklijke familie wordt er een andere regionale fotograaf aangewezen. In die rol heb ik in Groningen een paar keer foto's gemaakt van koning Willem Alexander en ook van Koningin Beatrix.”


In ruim veertig jaar achter de camera heeft Buwalda enorm veel zien veranderen. Hij begon destijds met een analoge Pentax. “Voor het ontwikkelen van één film zat je zo 20 minuten in de doka, en dan kwam het afdrukken er nog overheen.” Hij schudt zijn hoofd. “Nu zou ik er direct mee stoppen. Ik moet er niet meer aan denken om in die stinkdoka te staan. Het was zwaar werk, veel staan, lange dagen. Ik was vaak pas om twee uur ’s nachts klaar.” 


De digitalisering veranderde alles. “Ineens kon je de foto’s direct zien en ook direct digitaal leveren, dat was bijna niet voor te stellen.” Even wennen was het wel. “Ik kan me nog herinneren dat ik in het begin wel hybride fotografeerde: dan had ik zowel mijn analoge als digitale camera mee. Ik durfde er nog niet helemaal op te vertrouwen.”  Recenter is de impact van AI. “AI? Ik gebruik het dagelijks. Oneffenheden wegwerken, rommel op de achtergrond verwijderen. Het scheelt enorm veel tijd.” 


Studiowerk
 

Niet al het werk van Buwalda gebeurt op locatie. Een deel maakt hij in zijn fotostudio aan de Melisseweg. “De grootste en meest geoutilleerde fotostudio van het Noorden”, zegt hij over de studio, die ook regelmatig verhuurd wordt. Daar fotografeert hij alles van lensimplantaten tot complete auto's, maar ook veel LinkedIn-portretten.

Spijt van het negeren van de waarschuwing uit de jaren ’80? Dat heeft hij nooit gehad. “Een normaal mens maakt misschien een aantal bijzondere dingen per jaar mee. Voor mij is het bijna elke dag raak.” 

Foto: Jan Buwalda
Fotografie: Jan Buwalda

Wil je de Groninger Ondernemers Courant voortaan ook gratis vier keer per jaar ontvangen? Bezoek dan de homepage van www.groningerondernemerscourant.nl en laat je gegevens achter.

Gerelateerd
Van stinkdoka tot AI: Jan Buwalda zit ruim veertig jaar in het vak
Van stinkdoka tot AI: Jan Buwalda zit ruim veertig jaar in het vak